Dwór wiejski. [T. 1] : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w miescie mieszkającym przerobione z fr. pani Aglae Adanson z wielu dodatkami i zupełnem zastósowaniem do naszych obyczajów i potrzeb - Nakwaska Karolina, str. 9

POKÓJ SYPIALNY.

Gdybyś nowy dom stawiać miała, radziłabym ci zawsze przyjąć zwyczaj Angielski, prawie w całej Europie już upowszechniony: mieścić pokoje, bawiałny, jadalny, chowałnią czytelnią, gościnne, i kuchnią z kredensem, na dole; pokoje zaś sypialne, dziecinne, garderoby, schowania na rzeczy, na pierwszem piętrze; a służących na poddaszu. Jest to rozkład najwygodniejszy. Mając wschody wygodne i w zimie grzane, nie wielka ci rzecz, zejść na doł do bawiałni, osobliwie, że już tam mieć będziesz wszystko pod ręką i do gospodarstwa: ową chowalnią, to jest lepszą spiżarkę, kuchnią, do których zaraz zrana zajrzysz. Oko pańskie nie tylko konia tuczy, ale wszystkiemu nowe życie daje. Jakże kuchnia twa ma bydź czystą, jeżeli od niej jakby od grzechu stronisz i kiedy córki twe surowy zakaz mają, aby nigdy jej progu nie przestąpiły? Oczyść, uszlachetniaj kuchnią twą bytnością, a chlubą twą będzie. Pokoje gościnne także na dole stawiaj, bo łatwiej gościom rzeczy swe, do pokoju dolnego znieść kazać, jak je na gorę windować, u nas, gdzie z tłumakami przybywają.
Sypialnią opuściwszy, po ubraniu się w niej zrana, dasz czas, aby tam wszystko wywietrzono, łóżka posłano i pozamiatano. Co za niegodziwy zwyczaj naszych pań i dzieci, biegać po pokojach, kiedy je uprzątają, roznosić śmieci, wyziewy z łóżek i z nocnych naczyń oddychać, przeszkadzać służącym, którzy nie raz klną te natrętne przechody! Zostaw im czas wolny, do uporządkowania sypialnych pokoi, schodząc na doł, naprzód do urządzenia obiadu i wydania wszystkiego, co na dzień cały potrzebujesz w domu, następnie idąc na śniadanie; które spodziewam się, że nie w łożku haniebnym wschodnim zwyczajem, ani po kątach, ale w gronie rodziny i starszych
 

dzieci jeść będziesz w jadalni. To roznoszenie kawy lub herbaty, po pokojach czy sypialnych, czy gościnnych, jest zgubą porządku, niezliczoną szkodą w sprzętach potłuczonych i popsutych, i nie małą strata pieniężną. Bo czy się dorachować możesz z kawą, cukrem, ciastem, masłem i td., które tak na dyskrecyą służących zostawiać musisz? Czy ci podobna wszystkiego przypilnować, aby porządnie urządzonem było? Spróbuj tylko, jeżeli to roznoszenie w domu twym ma miejsce, a obaczysz z czasem nieocenioną korzyść: oszczędności, ładu, i przyjemności, z tego zwyczaju wspólnego śniadań jedzenia pochodzące. Niech dzwonek duży przed domem godzinę zasiadow u ciebie ogłasza. Po odbytem śniadaniu znowu gościom twoim zupełną wolność zostawisz, a oni tobie czas urządzenia dalszych dnia zatrudnień. Nic wygodniejszego, jak dom z korytarzem na pierszem piętrze po środku, pokojami sypialnemi z obu stron, każdy ma swój osobny wychod, i nie ma tych przechodnich sypialnych pokoi tak niewygodnych. Przypuszczając że, dom to dozwoli, umieścimy twą Sypialnią na rogu, abyś na dwie strony okiem rzucić mogła. Obok będziesz miała dzieci, a od tyłu pokoik do ubierania, jeżeli miejsce posłuży, a przynajmniej komorkę.
W Sypialni sprzęty z jednego drzewa każ porobić, zawsze najlepiej orzechowe lub jesionowe. Łóżka szerokie na kółeczkach mosiężnych; nalegam, aby takie były, bo lożka szerokie dobrze usłane, z grubemi materacami są ciężkie, a zatem trudne do poruszenia. Zgubą zdrowia służącej byłoby je przestawiać, a gdy tego nie będzie robić, wieczne brudy, śmiecie, prochy, myszy mieć musisz. Nie śmiem ci radzić do lożka firanek, bo te u nas nie we zwyczaju, jednak są bardzo wygodne, osobliwie dla osób na rumatyzmy i fluxye cierpiących. Jeżeli takowych nie

zechcesz, pamiętaj, aby ściana od głowy była sucha. Okryi ją dywanem, jeżeli bólów, chcesz, się ustrzedz. Na łóżkach siennik jeden najmniej połóż, nadto materac duży, co rok przerobiony, poduszki nie zbyt wielkie; ładne kołdry pikowe na lato, a na zimę (jeżeli wyprawne, a zatem ubytkowe już zużyte), perkalowe białe grubo watowane i pikowane starannie, są najlepsze, bo zawsze czyste. Na nie albo becik na nogi, jeżeli lubisz, albo kołdra wełniana. Poduszka skórzanna wlośianna pod krzyże (jeżeli nie chcesz hemoroidom i krwotokom podlegać, które od zbyt miękiego leżenia pochodzą). Otóż łóżko nie paradne, ale wygodne i czyste. We Francyi innych nie używają, ale kołdry i prześcieradła podkładane pod materace są tak szerokie, że śpiąc jakby w szerokim worku, zniknąd nie wieje, a zamiast jednego materaca, mają dwa i trzy, z których jeden wlosianny, drugie wełniane, a zwykle pod niemi piernat. Francuzi i Anglicy zbyt wiele przywięzują do dobrego łóżka, u nas zbyt mało dbają o wygodę w spaniu, należało by nam się w tem poprawić, nie jest to ani zbytkiem, ani zniewieściałością; lecz właśnie utrzymaniem zdrowia, sen miewać dobry, do czego nie zaprzeczenie dobre łóżko nie mało się przyczynia. Okrywania się rzeczami, futrami, salapami i tp. unikać będziesz, jest to zniszczenie tych odzieży ciężar nieprzyjemny i wielki nieporządek. Obok łóżek, (jeżeliś mężatka, sądzę, że obydwa tam będą), postawisz nocne stoliczki, tak mało u nas używane, a koniecznie potrzebne, bo Jestże co nie porządniejszego, jak naczynia nocne pod łóżkami stawiane? Jest to nawet szkodzące zdrowiu. Stoliczki te służą nadto do położenia zegarka świecy stawiania, zapalaczek, lekarstw w słabości, wody i tp. Stolik do ubierania, ieżeli go obok gabinecika mieć nie możesz, miej w sypialni; nadto

sekretarz, komodę na bieliznę, Półkę na książki podręczne, gotowalnię czy Stolik wygodny z szufladami do umywania, kanapę czy Chaise longue albo sofę, stolik drugi jeszcze, na którym zegar, bo zegar tam także potrzebny. Pokój ten miej wybity kobiercem, zda się w nim i komin. Oto prawie wszystko, co ci do wygody i użytku w sypialni służyć powinno; w gabineciku obok czy komorze, miej potrzebne do czystości sprzęty. Te zawsze w bliskości, szczególniej u słabowitych osób znajdować się powinny, nie rażąc jednak oka. Upraszam cię, pamiętaj o tem i nie czyń tak, jak u nas w niektórych domach, gdzie albo w przechodnim korytarzu w brew przystojności i skromności, stawiają naczynia do pierwszego użytku, albo ogród oznaczają na miejsce ku wygodzie służące! Ileż chorób z tego wynika! Jakie dziwaczne wyobrażenia! U nas także łatwiej obaczyć srebrne lub przynajmniej malowane porcelanowe nocne naczynie, jak wygodne krzesło, gdziebyś i rozwolnienia się nie lękała. A możesz bydź męka gorsza od tej? Oszczędzać się w potrzebie codziennej tak nieodzownej ! miej tam wszelkie miednice, jednę z stołeczkiem, ściereczki, serengi, bassony; słowem co tylko do tego rodzaju usługi potrzeba. Wtym zbytku nie będzie, a obfitość jest konieczną. Do wody ciepłej noszenia poradzę ci poł garnuszki blaszane z denkiem o palec wyżej jak obwódka, aby plam od gorąca nie robić, gdzie się postawi, takie się nie psują i nie tłuką. Miej takie do wszystkich sypialnych pokoi, osobne numerami oznacze!.


POKOJE DZIECINNE.

Jeżeli Dzieci masz większe i te już nie są w kolebkach trzymane, niech każde ma swe łóżeczko osobne, czysto powleczone, przy niem stołek na rzeczy, które zdej-