Dwór wiejski. [T. 1] : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w miescie mieszkającym przerobione z fr. pani Aglae Adanson z wielu dodatkami i zupełnem zastósowaniem do naszych obyczajów i potrzeb - Nakwaska Karolina, str. 6

mówiąc o niej w szczególności, Jam ci przepis, aby tychże się ustrzedz.
Do ogólnej wygody domu należy nieodbicie, aby były wychody osobne dla państwa, i dla męszczyzn i kobiet służących, aby jedni przez drugich nie przechodzili, aby każdy był u siebie niepodległy i miał swój swobodny kącik.
Trudno takie byłoby ci wyszczególnić wszelkie sprzęty, jakie w mieszkaniu mieć możesz. Opiszę tylko najpotrzebniejsze. W domu wiejskim jedynie wygody i czystości szukać wypada, a wytworność i przepych odpychać. Należy mieć meble mocne i łatwe do czyszczenia, zgodne z resztą składu domu, bo tu jak wszędzie harmonija najprzyjemniejszy widok sprawia. Jeżeli nowe sprzęty nabywać będziesz, to je każ robić tak, aby każdy miał sobie właściwe w pokojach miejsce i przeznaczenie. Sama ile możności nie zmieniaj rozkładu, abyś łatwo każdą rzecz znaleść mogła, nie trawiąc czasu na szukaniu. Zbytkowych nie miej sprzętów, te przystoją pałacom, mieszkaniom świetnym i ogromnym, ale w skromnej zagrodzie są prawdziwie niewygodne. Bronzy zaczepiają suknie, delikatne i nietrwałe graciki psują się i łamią, te więc równie jak leniwi ludzie, mają bydź z twej siedziby wykluczone.
Jednostajność cechuje smak dobry, a dobór należyty sprzętów jakiś urok wytworności nawet prostszemu nadaje umeblowaniu.


SIEŃ JAKO PRZEDPOKOJ.

Przypuszczając, iż słuchać będziesz mej rady trzymania jedynie niezbędnie potrzebnych służących, sądzę: iż w przedpokoju postawisz tylko, nie tak zwane szlafbany, ale

ławkę i kilka prostych stołków do siedzenia, skrzynię do drzewa, stolik ciemno olejno pomalowany i przybić każesz lisztfę 2 haczykami do wieszania płaszczów. Nadto żelasko do ocierania nóg, przy niem szczotkę i rogożkę. Rogóżek szczególniej nie żałuj, i przed domem i wszędzie gdzie nogi oczyszczać wypada każ je kłaść. Stawia się także w sieni sprzęt z samego żelaza, do lasek i deszczochronow, a to szczególniej, aby z tych ostatnich woda podłogi nie moczyła. Jeżeli podwórze dobrze i starannie zamknięte, pies czujny, i ludzie twoi uważni będą, nie masz czego się lękać złodzieja, który wszędzie baczność i ostrożność znaidując, nie będzie śmiał krążyć około doma. Za granicą zwykle są dzwonki u drzwi wchodnich, których proga, bez zadzwonienia przejść nikt nie śmie, i w tem bowiem jest uważana świętość prawa własności. Nie od rzeczy by było i u nas to samo zaprowadzić!... Porządek ten także odjąłby łatwość kradzieży, które u nas nie tylko samych strat, ale wielu innych nieszczęść, posądzeń, kłótni, bywają źródłem.


JADALNIA.

Pokój ten musi bydź większy, jak inne, bo na wsi możesz mieć liczniejszych jak w mieście gości; raczej podłużny jak czworograniasty. Nie życzę, abyś w nim posadzkę woskować kazała, jest to uciążliwem dla ludzi, a jeżeli go masz na dole, zawsze ci nieczystości nanoszą. Lepiej więc myć często ten pokój, osobliwie w lecie, to chłód utrzymuje. Pod stołem, który na środku się stawia, każ podłożyć gruby kobierzec, albo w lecie ładną rogożkę. Stół jadalny radziłabym raczej owalny jak okrągły, szczególniej kiedy więcej osób zasiada do niego, tak urzą-

dzony, aby się dał rozciągać, nogi jego winny bydź na kolkach mosiężnych, dla ułatwienia tegoż rozsuwania.
Bardzo jest użyteczną rzeczą, aby mury w około Jadalni były odrewnione (filtrowane) albo ceratą wyklejone od dołu na parę łokci; często ściany sosami się polewają, co trudne do czyszczenia i brzydki widok sprawia. W ścianach, pod oknami i gdzie się tylko da, w około każ porobić szafy w murze, korzystając z miejsca: w jadalni nie można dosyć mieć schowań dla wygody i ułatwienia usługi. Gdy Ci zalecani nadto, abyś w całym domu swym miała ściany od dworu odrewnione, biało olejno polakierowane, gdy podobnież szafy w ścianach lakierowane bydź muszą, a zatem jedna lub dwie ściany pozostają w Jadalni do malowania, radzę do nich użyć obicia taniego nie zbytkowego, ale z papieru jednostajnego koloru. Między oknami też umieść nizkie szafeczki, a jeżeli mieszkasz w okolicy, gdzie o marmur łatwo, każ je nim pokryć, ten się nie brudzi i najlepszy do częstego użytku. Firanki dawaj białe z brzegiem, kolorowego perkaliku, to ładny widok sprawia, i nie tak się brudzi jak frendzle, które są prawdziwe gniazda kurzu, trudne także do prania. Piec z otworem na pokój, będzie ci mógł w potrzebie służyć do ciasta lub odgrzania potraw. Wklęsłość na jeden kachel w piecu, tak, aby wstawiać w nią talerze, jest bardzo rzeczą wygodną, ciepłe mieć talerze, osobliwie do baraniny i innych tłustych potraw, jest nie tylko przyiemną nie i zdrową rzeczą. Sosy prędko krzepną, na ciepłym talerzu smaczniej się je, za granicą zwykłe po Hotelach, często i w domach prywatnych, stawiają talerze w takie wklęsłości w piecach, miewają nawet oddzielne o tego blaszane z węglami piecyki, tambours zwane, do odgrzywania potraw i talerzy. Duży bardzo kredens ma

stać naprzeciwko pieca, takie z połką marmurową. Stoł który do codziennego użytku służy, niech będzie ceratą albo suknem pokryty. Nadto stać winny dwa drugie: Jeden mniejszy dla wygody służącego, drugi większy.
U ciebie nic nigdy rozrzuconem bydź nie powinno, trzeba więc aby każdy przedmiot miał właściwe sobie przeznaczenie. Jeżeli masz dużo ładnych naczyń zbytkowych, służących do kredensu, to postaw szafeczkę ze szkłem w Jadalni, tam ich będzie stosowne miejsce.
Dwanaście trzciną wyplatanych stołków dopełni umeblowania, mocno zrobionych, raczej na prostych i z sobą wzmocnionych poprzecznikani, jak na krzywych nogach. Słabe stołki i łatwo się psują i nieprzyjemne sprawiają przypadki. Wygodne także są stołki safianem wybite.
Radzić ci jeszcze będę, abyś ile możności miała jadalnią na boku, nie zaś przechodnim pokojem, jak u nas najczęściej bywa. Jest to wielka niewygoda dla skrzętnej gospodyni, która na wszystko ma mieć baczne oko. Co za nieprzyjemność aby gość przy wstępie widział czynione przygotowania! Aby wiedział, ile osób się ma znajdować, aby mimowolnie przeszkadzał gospodyni w urządzeniu nakrywania! A po obiedzie, jak obrzydliwy widok ogryzków, otoczenie stołu przez służących, jaki zły zapach, jaka niewygoda do schowań zbywających potraw i wetów ! W Szwajsaryi Jadalnia jest miejscem szanowanem od obcych, nikt tam niepotrzebnie nie wnijdzie. Po objedzie zamykają się podwoje i już tylko sama Pani albo zaufana służąca ma staranie około zebrania tego, co schować należy. W jadalni powinien bydź dzwonek jeden do kuchni, drugi do pokoju, gdzie kobieta wzmiankowana czeka tylko znaku Pani, aby przybywać, gdy goście wychodzą. Pani lub kto