WSTĘP.
Powziąwszy zamiar mieszkania na wsi, (bo nie nazywam mieszkaniem, wyjechanie z miasta na trzy lub cztery miesiące) uzbrój się zawczasu przeciwko wszelkim trudnościom Jakie będziesz miała do zwalczenia, gdy jakąkolwiek zmianę lub ulepszenie w domowej zagrodzie zaprowadzić zechcesz. Trudno jest opisać przeszkody i zawady, jakie ci się nastręczą, ale te są niechybne. Osoby bowiem, które poźniej skorzystają z twej pracy i doświadczenia, na wstępie częstokroć szydzić będą z twych usiłowań, wytykać błędy; cieszyć się prawie z niepomyślności prób; ale to wszystko z cierpliwością i wytrwaniem potrafisz zwalczyć, rozsądnie postępując i stosując się, ile możności, do miejscowych potrzeb i zwyczajów. Co do składu wewnętrznego domu, ten zupełnie ma bydź podług twych potrzeb, majątku i woli. Gdy przyjdzie nakłonić przyjacioł i sąsiadów, by stosowali się do rozkładu czasu przez ciebie obranego, co
do zasiad (1) i innych czynności, prawie mimo ich woli i wiedzy pomału a z cierpliwością, do tego dojdziesz... Nie ma zapory dość mocnej, któraby nie ustąpiła przed powabem grzeczności i gościnności, jakie w doma twym przybywający do niego znajdować powinni. Trwaj tylko w dobrych chęciach, a twoje będzie zwycięztwo: trwaj powtarzam jeszcze, lecz nie mieszaj wytrwałości z uporem, który w brew doświadczeniu pędzi za swa myślą, ale trwaj w tem, co osądzisz użytecznem i dobrem. Jeżeli ty sama odstępywać będziesz przepisanych przez ciebie prawideł, jakże się spodziewać możesz, aby je inni wykonywali?
-----------------------------
(1) Wyraz zasiady tłomaczący francuskie Repas, używany w Galicyi tu przyjmuję, uważając go bardzo właściwym.
O KORZYŚCIACH I PRZYJEMNOŚCIACH DLA ZDROWIA, ŻYCIA WIEJSKIEGO.
Życie wiejskie tysiączne mieści w sobie korzyści: W mieście z majątkiem szczupłym mieszkając, jesteś na mnóstwo umartwień wystawioną, musisz się w wszystkiem ograniczać, co tem się trudniejszem staje, im więcej pokus przed oczy się snuje. Z tymże samym majątkiem żyjesz na wsi w obfitości, na wsi tez obfitość jest drugą potrzebą, bo nietylko ją wypada mieć dla siebie, ale i dla przyjacioł. Nie będę ja tu pochwalać gromadnych zjazdów, Uczt zbytkowych i hałaśliwych, bodajby takie u nas wyszły zupełnie ze zwyczaju! Ale mówie o tej każdochwilowej obfitości, na porządku i dobrem urządzeniu domu opartej, ktora nie lęka się odwiedzin sąsiada lub przyjaciela; tej obfitości Niewiasty mężnej, o której pismo święte wspomina. Na wsi aby mieć dosyć, trzeba mieć nadto: nie mówię znowu, aby stół zastawiać wetami, jak. w owym bajecznym pałacu, gdzie wszystko było przygotowanem dla gości, chociaż ich nie było!
Również ma się na wsi inne przyjemności rozliczne: więcej miejsca w pomieszkaniacb, więcej wolności i niepodległości w życiu jak w miastach; lecz tę obfitość i te wygody tak miarkuj i tak z nich korzystaj: aby obiad skromny, lecz z dobrze przyprawnych potraw złożony, łatwo się dał powiększyć staraniem twojem, jeżeli gość niespodziany nadjedzie, aby zawsze było nabiału dostatek, abyś miała w ogrodzie dosyć drzew i warzywa, żebyś się nowalią pochwalić mogła, albo dobrze przechowanym owocem przysłużyć, aby pokoje zawsze czysto utrzymywane nie lękały się oka obcego widza, aby dzieci schludnie przybrane, ty sama w skromnej, lecz czystej odzieży, nigdy jak do rosołu zaskoczone nie były, aby kwiaty zdobiąc twe ustronie, uprzyjemniały widok tak w mieszkaniu jak w ogrodzie.
Długie także przechadzki na wolnem powietrzu, smaczne jadło, mnogość i dobór jarzyn, owoce prosto z drzewa zbierane, umiarkowanie we śnie, niezaprawne mleczywo, są to korzyści życia wiejskiego, przy których zdrowie lepszem i stalszem jest niezawodnie, osobliwie jeżeli źyć będziesz na wsi, jak żyć przystoi, to jest, iż nie zrobisz z twej skromnej Bawialni, salonu zbytkowego, niewychodząc, wątląc twe siły życiem gnuśnem i opieszałem. Zachowanie się mierne, uregulowane, proste, pierwszem prawidłem Higieny, to jest: Nauki zachowania zdrowia. Główne zatem korzyści niezaprzeczone pobytu wiejskiego, są: Obfitość i Zdrowie.
O UBIORZE PRZYZWOITYM DLA GOSPODYNI WIEJSKIEJ.
Radząc Ci, abyś żyła na wsi, nie mniemaj, abym Ci nastręczała myśl odłączenia się od wszelkich towarzyskich przyjemności naszej płci właściwych: owszem, na ustroniu