Dwór wiejski. [T. 1] : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w miescie mieszkającym przerobione z fr. pani Aglae Adanson z wielu dodatkami i zupełnem zastósowaniem do naszych obyczajów i potrzeb - Nakwaska Karolina, str. 10
muje, i te, które ma włożyć, porządnie ułożone. Nie pozwalaj nigdy, aby czy Bona czy Mamka jadła, brudy, i nieporządki w łożko kładła. Nasz lud jest tak do tego nawykły, że trudno go odzwyczaić, od dawno nabytych nałogów. Ale czegóż cierpliwość, dobry przykład i wytrwałość nie dokażą? Mówiąc dobry przykład, tem samem ci wskazuję, ii sama najpilniej masz się strzedz wszelkiego nieporządku. Jakże Pani może napominać służące o niedbalstwo i nieczystość, sama ciągle rozrzucająca swe rzeczy, szukająca kluczy, nie pamiętna na siebie! Do mycia mają mieć dzieci oprócz zamykanego stolika, na miednice, szklanki, nalewki i tp. nizki słomianny stołek, na którym by się umywały. Dla Bony daj inne jak dla nich narzędzia czystości. Ręcznik dla niej osobny, dla dzieci inny. Bod tego nie możesz wymagać, aby się myła, jeżeli jej nie ułatwisz tej ważnej sprawy. Dwa ręczniki dla dzieci na tydzień; jeden dla ich służącej: to dosyć. Bądź pewną, że tem oszczędzisz resztę bielizny. Gdy nie będzie ścierki i ręczników, ludzie twoi brać będą serwety, a nawet i koszule, spodnie, batystowe chustki, do ocierania kurzu, a jeszcze może co gorszego!
Ile możności nie pozwalaj, aby starsze dzieci, swe potrzeby w pokoju odbywały, ale na to w bliskości, jakem już o sypialni mówiła, miej komorkę i tam niech się wszystko znajduje, co do tej wygody służy. Nie zapomnij o ściereczkach dla dzieci. O dużym worku pełnym papieru dla starszych. Spodziewam się jednak, że do tych wkładać nie będziesz listów od przyjacioł, ani innych żadnych!
Jest to nietylko niebezpieczna niedorzeczność, ale nawet i pewne uchybienie piszącym do ciebie. Smutno mi jest, iż c. takie przestrogi dawać muszę! i opisy najprostszych i najbrudniejszych rzeczy. Ale ten przedmiot jest u nas
Ile możności nie pozwalaj, aby starsze dzieci, swe potrzeby w pokoju odbywały, ale na to w bliskości, jakem już o sypialni mówiła, miej komorkę i tam niech się wszystko znajduje, co do tej wygody służy. Nie zapomnij o ściereczkach dla dzieci. O dużym worku pełnym papieru dla starszych. Spodziewam się jednak, że do tych wkładać nie będziesz listów od przyjacioł, ani innych żadnych!
Jest to nietylko niebezpieczna niedorzeczność, ale nawet i pewne uchybienie piszącym do ciebie. Smutno mi jest, iż c. takie przestrogi dawać muszę! i opisy najprostszych i najbrudniejszych rzeczy. Ale ten przedmiot jest u nas
tak zaniedbany a tak zdrowiu, porządkowi, i przystojności przeciwnie uważany, ze go pominąć nie mogę.
W Pokoju dzieci, podług ich liczby i wieku, będziesz miała szafy, polki, komodę i inne do schowania sprzęty. Nie odmawiaj osobnego miejsca na rzeczy Bony czy Mamki, inaczej wszędzie jej graty na przeszkodzie ci będą.
Miej też dla dzieci kredensik osobny, w szafie w murze postawiony. Unikniesz wiecznych kłotni między służącemi, zobopolnych skarg i plotek, biegania ciągle do służących mężczyzn, i częstej z niemi zażyłości, która tez równie jak swary ma swe nieprzyjemności. Niech Mamka czy służąca dzieci ma wszystkie narzędzia i statki pod rejestrem oddane, i czyści je po jedzeniu. Mało trzymając służących, trzeba, abyś im ułatwiała usługę.
W Pokoju dziecinnym każ też postawić duże lavabo, aby w niem zawsze była woda pod ręką.
Brudnej bielizny dzieci, jak ci to na innem miejscu radzę (patrz o chodowaniu dzieci) nigdy w pokoju, gdzie one spać będą, trzymać nie pozwolisz. Jest to bardzo niezdrowem, do tego pchły się tam gnieżdżą, bielizna się gubi i wala. Wszystkie nawet brudy tak twoje jak i innych osób domu twego, powinny bydź zawsze w osobnym pokoiu zamykane, zkąd do prania je wydawać winnaś. Nie pozwalaj także obuwia mokrego w pokojach po kątach pod łóżkami przechowywać, bo to wydaje złe wyziewy, nader zdrowiu szkodliwe.
Jeżeli masz doroślejsze córki, te muszą mieć naturalnie osobny pokój w raz z nauczycielką. Tam nikt chodzić nie powinien obcy, tam służący płci męzkiej, za stukaniem tylko do drzwi może wnijść, równie jak do twej sypialni. Dziwną jest rzeczą, jak u nas w tym
W Pokoju dzieci, podług ich liczby i wieku, będziesz miała szafy, polki, komodę i inne do schowania sprzęty. Nie odmawiaj osobnego miejsca na rzeczy Bony czy Mamki, inaczej wszędzie jej graty na przeszkodzie ci będą.
Miej też dla dzieci kredensik osobny, w szafie w murze postawiony. Unikniesz wiecznych kłotni między służącemi, zobopolnych skarg i plotek, biegania ciągle do służących mężczyzn, i częstej z niemi zażyłości, która tez równie jak swary ma swe nieprzyjemności. Niech Mamka czy służąca dzieci ma wszystkie narzędzia i statki pod rejestrem oddane, i czyści je po jedzeniu. Mało trzymając służących, trzeba, abyś im ułatwiała usługę.
W Pokoju dziecinnym każ też postawić duże lavabo, aby w niem zawsze była woda pod ręką.
Brudnej bielizny dzieci, jak ci to na innem miejscu radzę (patrz o chodowaniu dzieci) nigdy w pokoju, gdzie one spać będą, trzymać nie pozwolisz. Jest to bardzo niezdrowem, do tego pchły się tam gnieżdżą, bielizna się gubi i wala. Wszystkie nawet brudy tak twoje jak i innych osób domu twego, powinny bydź zawsze w osobnym pokoiu zamykane, zkąd do prania je wydawać winnaś. Nie pozwalaj także obuwia mokrego w pokojach po kątach pod łóżkami przechowywać, bo to wydaje złe wyziewy, nader zdrowiu szkodliwe.
Jeżeli masz doroślejsze córki, te muszą mieć naturalnie osobny pokój w raz z nauczycielką. Tam nikt chodzić nie powinien obcy, tam służący płci męzkiej, za stukaniem tylko do drzwi może wnijść, równie jak do twej sypialni. Dziwną jest rzeczą, jak u nas w tym
względzie obyczaje są zwolnione. Często widziałam damy, bardzo z resztą skromne, które nie wstydziły się w zupełnym negliżu przy lokajach zostawać; owszem ubierać się, sznurować, obuwać przy nich! To jest rodzaj upodlenia dla ludzkości, traktować służących, jakby machiny, nie jak istoty żyjące. Czy to lokaj, czy chłop, czy Książę powinnaś bydź dla niego kobietą, to jest wstydliwą i skromną,
Radzę Ci, jeżeli miejsce twe Ci dozwoli, dać córkom osobny drugi lub oboczny pokój do nauki. Czem mniej roztargnienia, tem lepiej, osobliwie w wieku nader skłonnym do rozbicia myśli. W pokoju swym więc, czy w pokojach muszą córki mieć pod ręką wszystko, co do ochędostwa należy, również do nauki: Szafeczkę z książkami, duży stoł do pisania, na ścianach mappy i tp. To samo rozumie się o synach, jeżeli ich w domu mieć swym będziesz.
POKOJ BILLARDOWY.
Gdyby ci majątek i miejsce dozwoliły postawić billard w swym domu, byłaby to niemała przyjemność dla domowników i gości, osobliwie pod czas niepogody. Ruch ten przechadzkę zastąpić może. Ale ten rodzaj zabawy już do zbytkowych należy i pozwolić jej sobie w domu twym nie możesz, jak po umieszczeniu, i zaspokojeniu wszelkich potrzeb celniejszych. Niedorzecznością byłoby np. mieć pokój billardowy tam, gdzie dzieci albo mąż lub też goicie nie mają przyzwoitego kącika. Zwykle ten pokoj mężczyznom służy, tam więc około muru wzniesione ławki w kształcie sof dają się, z stopniem do nog opierania; tam fajki znajdować się mogą, chyba gdyby blizkość bawialni nie dozwalała twemu mężowi tej przyjemności.
Radzę Ci, jeżeli miejsce twe Ci dozwoli, dać córkom osobny drugi lub oboczny pokój do nauki. Czem mniej roztargnienia, tem lepiej, osobliwie w wieku nader skłonnym do rozbicia myśli. W pokoju swym więc, czy w pokojach muszą córki mieć pod ręką wszystko, co do ochędostwa należy, również do nauki: Szafeczkę z książkami, duży stoł do pisania, na ścianach mappy i tp. To samo rozumie się o synach, jeżeli ich w domu mieć swym będziesz.
POKOJ BILLARDOWY.
Gdyby ci majątek i miejsce dozwoliły postawić billard w swym domu, byłaby to niemała przyjemność dla domowników i gości, osobliwie pod czas niepogody. Ruch ten przechadzkę zastąpić może. Ale ten rodzaj zabawy już do zbytkowych należy i pozwolić jej sobie w domu twym nie możesz, jak po umieszczeniu, i zaspokojeniu wszelkich potrzeb celniejszych. Niedorzecznością byłoby np. mieć pokój billardowy tam, gdzie dzieci albo mąż lub też goicie nie mają przyzwoitego kącika. Zwykle ten pokoj mężczyznom służy, tam więc około muru wzniesione ławki w kształcie sof dają się, z stopniem do nog opierania; tam fajki znajdować się mogą, chyba gdyby blizkość bawialni nie dozwalała twemu mężowi tej przyjemności.
Nic nieznośniejszego jak zapach tytóniu lub cygar w pokojach. Jest coś w tym karczemnego, co dobry smak odrzuca. Po tem, co mowię, spodziewam się, ie sądzić nie będziesz, iż chwalą damy Cygarety palące. Jest to zwyczaj, który się wkradać zaczyna, lecz nie należy wątpić, iż nasze damy go nie przyjmą!
CZYTELNIA.
Jeżeli miejsce po temu, przyjemną ci będzie rzeczą mieć osobną czytelnią, gdziebyś swe książki, papiery rysunki trzymała. Spodziewam się, iż jeżeli masz jakie talenta, tych ile możności z latami nie zaniedbasz, byłoby to uchybienie Rodzicom, za ich koszta i starania. Pielęgnuj więc, ile ci czas i inne zatrudnienia pozwalają, smak do czytania i sztuk pięknych. Ale niech to będzie przydatkiem w życiu, nie zaś treścią. Nigdy użytku, nie odkładaj dla zabawy. Nie pozwalaj sobie czytania romansów, a zbędzie ci chwil dosyć do potrzebniejszych zatrudnień. W tym wieku osobliwie, ten rodzaj literatury szczególniej francuzkiej, jest tak zgubnym, że jej nieznajomość jest prawdziwą zaletą.
W dołączonym po niżej słowniczku daię ci spis książek użytecznych co do gospodarstwa; masz bowiem pamiętać, że tylko gospodarczą książkę ci obiecałam. Spoziewam się jednak, iż ci samo serce i pobożność, religijne mieć nastręczy, a rozum naukom i literaturze poświęcone.
Szafy ze szklanemi drzwiami są najlepsze, miej zawsze jednę szafkę więcej jak masz książek na nowe kupie się mające, sądzę bowiem, iż na nie pewną ilość pieniędzy rocznie odłożysz. Gdy komu pożyczysz jakie dzieło, zapisz zaraz na karteczce, którą umieścisz na jego miejscu w szafie, zaciągnij je takie w spisie twych książek.
CZYTELNIA.
Jeżeli miejsce po temu, przyjemną ci będzie rzeczą mieć osobną czytelnią, gdziebyś swe książki, papiery rysunki trzymała. Spodziewam się, iż jeżeli masz jakie talenta, tych ile możności z latami nie zaniedbasz, byłoby to uchybienie Rodzicom, za ich koszta i starania. Pielęgnuj więc, ile ci czas i inne zatrudnienia pozwalają, smak do czytania i sztuk pięknych. Ale niech to będzie przydatkiem w życiu, nie zaś treścią. Nigdy użytku, nie odkładaj dla zabawy. Nie pozwalaj sobie czytania romansów, a zbędzie ci chwil dosyć do potrzebniejszych zatrudnień. W tym wieku osobliwie, ten rodzaj literatury szczególniej francuzkiej, jest tak zgubnym, że jej nieznajomość jest prawdziwą zaletą.
W dołączonym po niżej słowniczku daię ci spis książek użytecznych co do gospodarstwa; masz bowiem pamiętać, że tylko gospodarczą książkę ci obiecałam. Spoziewam się jednak, iż ci samo serce i pobożność, religijne mieć nastręczy, a rozum naukom i literaturze poświęcone.
Szafy ze szklanemi drzwiami są najlepsze, miej zawsze jednę szafkę więcej jak masz książek na nowe kupie się mające, sądzę bowiem, iż na nie pewną ilość pieniędzy rocznie odłożysz. Gdy komu pożyczysz jakie dzieło, zapisz zaraz na karteczce, którą umieścisz na jego miejscu w szafie, zaciągnij je takie w spisie twych książek.